Có những cuộc họp kéo dài hơn ba giờ.
Nhiều người nghĩ đó chỉ là những cuộc họp hành chính thường thấy trong bệnh viện.
Nhưng có những cuộc họp mà mỗi ý kiến được đưa ra có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn người bệnh trong suốt cả một năm.
Một trong số đó là cuộc họp của Hội đồng Thuốc và Điều trị.
1.Một cuộc họp không giống những cuộc họp hành chính
Trên bàn là những tập tài liệu dày cộm: danh mục thuốc, báo cáo sử dụng thuốc của các khoa, kết quả đấu thầu, các hướng dẫn điều trị và những nghiên cứu khoa học mới được cập nhật.
Không khí nhiều khi căng thẳng hơn người ngoài vẫn tưởng.
Bác sĩ Trưởng khoa Nội bảo vệ loại thuốc mà khoa mình đang sử dụng.
Khoa Ngoại có những lập luận khác.
Khoa Hồi sức tích cực lại đưa ra một đề xuất riêng với những lý lẽ rất thuyết phục.
Ai cũng mong muốn bệnh nhân của mình được điều trị bằng loại thuốc tốt nhất.
Đó không phải là cuộc tranh luận để bảo vệ quan điểm cá nhân.
Đó là cuộc trao đổi giữa những người cùng hướng đến một mục tiêu chung: lựa chọn giải pháp điều trị an toàn, hiệu quả và phù hợp nhất cho người bệnh.
- Ba biệt dược, một hoạt chất và một bài toán không hề đơn giản
Có một cuộc họp mà đến hôm nay người viết vẫn còn nhớ rất rõ.
Ba khoa lâm sàng cùng đề nghị bổ sung ba biệt dược khác nhau vào danh mục thuốc của bệnh viện.
Cuộc thảo luận kéo dài khá lâu.
Đến khi đối chiếu hồ sơ kỹ thuật, mọi người mới nhận ra cả ba loại thuốc đều chứa cùng một hoạt chất, cùng hàm lượng, cùng dạng bào chế.
Điểm khác nhau chỉ là tên thương mại, nhà sản xuất và giá thành.
Nếu Hội đồng đồng ý đưa cả ba vào danh mục, kho thuốc sẽ phải mua ba mặt hàng khác nhau cho cùng một mục đích điều trị. Điều đó đồng nghĩa với việc tăng tồn kho, phức tạp trong quản lý, phát sinh thêm chi phí và nguy cơ lãng phí.
Nhưng nếu chỉ lựa chọn một loại, làm thế nào để các khoa đều đồng thuận?
Đó là bài toán không dễ có lời giải nếu thiếu những phân tích khách quan và bằng chứng khoa học.
- Người dược sĩ không quyết định thay bác sĩ
Trong những tình huống như vậy, vai trò của người dược sĩ mới thực sự được thể hiện.
Không phải để phân xử ai đúng, ai sai.
Cũng không phải để quyết định thay bác sĩ nên sử dụng thuốc nào.
Người dược sĩ có trách nhiệm tổng hợp và phân tích các bằng chứng khoa học, đối chiếu hướng dẫn điều trị, đánh giá chất lượng thuốc, hiệu quả lâm sàng, giá thành, khả năng cung ứng và khả năng thay thế giữa các thuốc có cùng hoạt chất.
Mỗi nhận định đều phải dựa trên dữ liệu.
Mỗi đề xuất đều phải có cơ sở khoa học.
Chính từ những cuộc họp như thế, nhiều người làm công tác dược bệnh viện càng thấm thía rằng vai trò của người dược sĩ không phải là quyết định thay bác sĩ nên dùng thuốc gì, mà là giúp bác sĩ và Hội đồng có đầy đủ cơ sở khoa học để lựa chọn loại thuốc phù hợp nhất cho người bệnh.
Sự đồng thuận đạt được không phải vì một ý kiến lấn át ý kiến khác, mà vì mọi quyết định cuối cùng đều hướng đến lợi ích chung.
- Điều người ngoài ngành ít khi nhìn thấy
Người ngoài ngành thường nghĩ Hội đồng Thuốc và Điều trị chỉ là nơi xét duyệt danh mục thuốc.
Thực ra, mỗi quyết định của Hội đồng đều phải trả lời những câu hỏi không hề đơn giản.
Thuốc đó có thật sự cần thiết không?
Có bằng chứng khoa học đủ mạnh để đưa vào sử dụng thường quy hay không?
Có thể thay thế bằng một thuốc khác có hiệu quả tương đương nhưng chi phí hợp lý hơn không?
Nguồn cung có ổn định không?
Việc bổ sung thuốc này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến chất lượng điều trị, ngân sách bệnh viện và quyền lợi của người bệnh?
Đằng sau mỗi quyết định là sự cân bằng giữa chuyên môn, hiệu quả điều trị, tính an toàn và khả năng sử dụng hợp lý nguồn lực của bệnh viện.
Chính vì vậy, công tác dược bệnh viện không chỉ dừng lại ở việc quản lý hay cấp phát thuốc.
Đó còn là sự đồng hành cùng đội ngũ điều trị để mỗi loại thuốc được lựa chọn đều dựa trên bằng chứng khoa học và trách nhiệm nghề nghiệp.
Lời kết
Người bệnh khi đến bệnh viện thường chỉ nhìn thấy bác sĩ khám bệnh, kê đơn và người điều dưỡng chăm sóc. Ít ai biết rằng, trước khi tên một loại thuốc xuất hiện trong đơn điều trị, đã có biết bao giờ làm việc lặng lẽ của các bác sĩ, dược sĩ và những thành viên của Hội đồng Thuốc và Điều trị để cân nhắc, phân tích và lựa chọn.
Đó không phải là những cuộc tranh luận để bảo vệ quan điểm cá nhân, mà là những cuộc trao đổi khoa học nhằm tìm ra giải pháp tốt nhất cho người bệnh và phù hợp nhất với điều kiện thực tế của bệnh viện.
Có những công việc không diễn ra trước ánh đèn phòng mổ hay bên giường bệnh.
Có những đóng góp không được người bệnh nhìn thấy hay gọi tên.
Nhưng chính những công việc thầm lặng ấy lại góp phần tạo nên chất lượng của một bệnh viện và sự an toàn trong điều trị.
Điều không có trong giáo trình:
Người bệnh có thể không bao giờ biết tên những người ngồi trong phòng họp của Hội đồng Thuốc và Điều trị. Nhưng chính những quyết định được đưa ra từ căn phòng ấy lại góp phần làm nên sự an toàn, hiệu quả và niềm tin phía sau mỗi đơn thuốc được kê ra mỗi ngày./.
DsCKI. Nguyễn Quốc Trung